३१ साउन, एजेन्सी। हामीले पैसा लेनदेन गर्दा प्रायजसो तेस्रो पक्षद्वारा गर्छौ। यसले गर्दा अनावश्यक पैसा, समय र तेस्रो पक्षीयको दखल हुन्छ। यसलाई हटाउनको लागी क्रिप्टोकरेन्सी (Cryptocurrency) बनाइएको हो।
क्रिप्टोकरेन्सी डिजिटल पैसाको एउटा नयाँ प्रकार हो। यो साधारण पैसा जस्तै काम गर्छ तर यसको कुनै भौतिक रूप हुँदैन। क्रिप्टोकरेन्सी इलेक्ट्रोनिक रूपमै मात्र हुन्छ। यसलाई हामी साधारण पैसाजस्तै लेनदेन गर्न सक्छौँ, तर केवल डिजिटल रूपमा। यो प्रयोग गर्न स्मार्टफोन र इन्टरनेट बाहेक अरू केही आवश्यक हुँदैन।
यसले विकेन्द्रीकृत प्रणालीको रूपमा काम गर्छ। क्रिप्टोकरेन्सी आफ्नो लेनदेन सुरक्षित गर्न र नयाँ एकाइको निर्माण ब्लकचेन प्रविधिको प्रयोग गर्छ। क्रिप्टोकरेन्सी बुझ्नु अघि ब्लकचेन कसरी काम गर्छ बुझ्न आवश्यक छ।
क्रिप्टोकरेन्सी यति लोकप्रिय हुनुको मुख्य कारण यसका विशेषताहरू हुन्।
१. विकेन्द्रीकरण
बैङ्किङ प्रणालीमा हाम्रो लेनदेनको हिसाब र जानकारी केवल बैङ्क र अन्य सरकारी निकायहरूलाई हुन्छ। सबै मुद्राहरू बैङ्कद्वारा नै नियन्त्रित हुन्छन् र हामीलाई दिइने दर यी नियामक निकायहरूले निर्धारण गर्छन्। अर्कोतर्फ, क्रिप्टोकरेन्सीले कुनै पनि अवस्थामा तिनीहरूलाई नियन्त्रण गर्न सक्दैन ।
२. नाम नखुलाउने
बैंकिंग वा डिजिटल मुद्राद्वारा ग्राहकले आफ्नो जानकारी लुकाउन लगभग असम्भव छ। डिजिटल पैसा लेनदेनमा हामीले आफ्नो नाम, नम्बरदेखि फोटो र आफ्नो पहिचान नम्बरहरू राख्नु पर्ने हुन्छ। अर्कोतर्फ, क्रिप्टोकरेन्सी व्यापार गर्नका लागि वालेट खोल्दा तपाईँले कुनै व्यक्तिगत जानकारी दिनु पर्दैन।
हजुरले आफ्नो खाता पहिचान गर्न एउटा व्यक्तिगत कि दिइन्छ जुन कसैलाई दिन हुँदैन। यो हजुरको बैङ्कको पिन नम्बर जस्तै हो। खाता हजुरद्वारा नै चल्दै छ भन्ने कुरा हजुरले राखेको व्यक्तिगतबाट नै थाहा हुने हुँदा, त्यो नै हजुरको पहिचान बन्न जान्छ। त्यसैले यसको लागि कुनै आफ्नो व्यक्तिगत जानकारी दिनु पर्दैन।
३. पारदर्शिता
बैंकिङ्ग प्रणाली वा डिजिटल मुद्रा संरचनाले सरकारी सङ्गठनहरूलाई मात्र लेनदेनको बारेमा जानकारी प्राप्त गर्न अनुमति दिन्छ। तर क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध छ।
तपाईँले एउटा खाताको पछाडि को छ भनेर पत्ता लगाउन त सक्नुहुन्न तर तपाईँले त्यो खाताको लेनदेन ट्र्याक गर्न सक्नुहुन्छ। यसले गर्दा हामी यो अकाउन्ट ठिक छ भनेर थाहा पाउन बैङ्कमा भर पर्नु पर्दैन। त्यो काम हामी आँफै गर्न सक्छौ।
४. लेनदेन
क्रिप्टोकरेन्सी लेनदेन गर्दा भएका हरेक कारोबारहरू स्वचालित रूपमा ब्लक चेनमा थपिन्छन् र सधैँको लागि अपरिवर्तनीय हुन्छन्। कसैले पनि तपाईँको वालेट रोकेर तपाईँको रकम अर्को खातामा हस्तान्तरण गर्न सक्दैन।
क्रिप्टोकरेन्सीहरूको आदान-प्रदान गर्दा बिचौलियाहरू’नचाहिने भएकोले लेनदेनमा उच्च गति र कम कमिसनहरू हुन्छन्।
५. सुरक्षा
यसमा प्रयोग हुने ब्लक चेन प्रविधिले गर्दा कुनै पनि कारोबार फेरबदल गर्दा हामीलाई थाहा हुन्छ। साथै हाम्रो लेनदेनको डाटा हजारौँ कम्प्युटर बिच हुने हुँदा एउटा डाटा फेरिएपछि अरूबाट आफ्नो डाटा पाइने हुँदा यो एकदम सुरक्षित मानिन्छ।
तपाईँले आफ्नो क्रिप्टोकरेन्सी सुरक्षित स्थानमा राख्नुभयो भने यसलाई फेरबदल गर्न लगभग असम्भव हुन्छ। त्यसको थुप्रै उपायहरू अपनाउन सकिन्छ। ती मध्य सबैभन्दा लोकप्रिय डिजिटल वालेटहरूले हाम्रो व्यक्तिगत किलाई इलेकट्रोनिक पारामा सुरक्षित बनाएर राख्छ।
