१ भदाै, एजेन्सी। अष्ट्रेलिया र अमेरिकाका अन्वेषकहरूले तास्मानियन बाघलाई लोप हुनबाट फिर्ता ल्याउन करोडौं डलरको परियोजनामा लागेका छन्। यो प्रजातिको अन्तिम बाघ थाइलासिन हो। यसको मृत्यु सन् १९३० मा भएको थियो।
यो परियोजनामा सहभागी व्यक्तिले सेल र जिन-इडिटिङ टेक्नोलोजी प्रयोग गरेर पहिलो थाइनासिन १० वर्षमा जंगलमा पुन: देख्न सकिने बताएका छन्।
अन्य विशेषज्ञहरू शंकास्पद छन् र विलुप्त हुनु केवल विज्ञान कथा मात्रै भएको बताएका छन्।
थाइलासिनले यसको पछाडिको धारहरूका लागि तस्मानियन बाघको उपनाम कमाएको थियो। तर यो वास्तवमा मार्सुपियल थियो। अष्ट्रेलियाली स्तनपायी जनावरको प्रकार जसले आफ्नो बच्चालाई थैलीमा पाल्छ।
अष्ट्रेलिया र अमेरिकी वैज्ञानिकहरूको समूहले समान डिएनए भएको जीवित मार्सुपियल प्रजातिबाट स्टेम सेलहरू लिने योजना बनाएको छ। त्यसपछि लोप भएको प्रजातिहरूलाई फिर्ता ल्याउन जीन-इडिटिङ प्रविधि प्रयोग गर्ने बताएको छ।
यो प्रयास गर्ने अनुसन्धानकर्ताहरूको लागि यो उल्लेखनीय उपलब्धि प्रतिनिधित्व हुनेछ। यसका लागि धेरै वैज्ञानिक प्रयोगहरू आवश्यक पर्नेछ।
‘म अब विश्वास गर्छु कि १० वर्षको अवधिमा हामीले हाम्रो पहिलो जीवित बच्चा थाइलासिन पाउन सक्छौं। तिनीहरू एक शताब्दी पहिले लोप भएका थिए।’ मेलबर्न विश्वविद्यालयबाट अनुसन्धानको नेतृत्व गरिरहेका प्रोफेसर एन्ड्रयु पास्कले भने।
दसौं हजार वर्षअघि अष्ट्रेलियामा मानिसहरू आइपुग्दा र फेरि डिंगो – जंगली कुकुरको एक प्रजाति – देखा पर्दा तस्मानियन बाघको संख्या घटेको पाइएको छ।
मार्सुपियल केवल तस्मानिया टापुमा स्वतन्त्र घुमिरह्यो। अन्ततः लोप हुने बेलासम्म शिकार गरियो।
सन् १९३६ मा होबार्ट चिडियाखानामा अन्तिम बन्दी तास्मानियन बाघको मृत्यु भएको थियो।
यदि वैज्ञानिकहरूले जनावरलाई पुनरुत्थान गर्न सफल भए यो इतिहासमा पहिलो लोप भएको प्राणीलाई पुनः ल्याउने घटना बन्नेछ। तर, धेरै विशेषज्ञहरू यसको पछाडि विज्ञानमा शंका गरिरहेका छन्।
तस्मानियन बाघलाई फिर्ता ल्याउने अवधारणा ल्याइएको २० वर्षभन्दा बढी भइसकेको छ। सन् १९९९ मा अष्ट्रेलियाली संग्रहालयले जनावरको क्लोन गर्नको लागि एउटा परियोजना पछ्याएको थियो। यसका लागि डिएनए निकाल्न वा पुन: निर्माण गर्न अन्तरालहरूमा विभिन्न प्रयासहरू गरिएको छ।
यो नवीनतम परियोजना मेलबर्न विश्वविद्यालय र टेक्सास-आधारित कम्पनी कोलोसलका वैज्ञानिकहरू बीचको साझेदारी हो। अमेरिकी फर्मले उली म्यामथलाई जीवनमा पुन: जीवनमा ल्याउन समान जीन-इटिडिङ प्रविधि प्रयोग गर्ने योजनाको साथ गत वर्ष हेडलाइन बनाएको थियो। यो प्राविधिक उपलब्धि अझै सुरू गर्न बाँकी छ।
