काठमाडौँ। नेपालको डिजिटल भुक्तानी क्षेत्रमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको छ। भुक्तानी सेवा प्रदायक फोनपे (PhonePe) ले मार्च ३०, २०२५ मा ऐतिहासिक कारोबार गर्दै एकै दिन २.६२ अर्ब रुपैयाँको भुक्तानी प्रक्रिया सम्पन्न गरेको जनाएको छ।
यो फोनपेको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा उच्च कारोबार रकम हो। फोनपेले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भारतीय पर्यटकहरूको उल्लेखनीय योगदान रहेको उल्लेख गरिएको छ। नेपाल भ्रमण गर्ने भारतीय पर्यटकहरूले फोनपे क्युआर कोडमार्फत होटल, रेस्टुरेन्ट, सपिङ मल, पेट्रोल पम्प, ट्रान्सपोर्टेसन तथा अन्य सेवा क्षेत्रहरूमा धेरै मात्रामा डिजिटल भुक्तानी गरेका छन्।
फोनपेको निरन्तर वृद्धि
नेपालमा डिजिटल भुक्तानी सेवाहरू लोकप्रिय हुँदै गएका छन्। बैंक तथा वित्तीय संस्थासँग समन्वय गर्दै मोबाइल भुक्तानी सेवा प्रदायकहरूले डिजिटल कारोबारलाई सहज बनाउँदै लगेका छन्।
फोनपेका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) सुरज पोखरेल का अनुसार “यो उपलब्धि फोनपेका ग्राहकहरू र व्यापारीहरूको निरन्तर विश्वासको परिणाम हो। डिजिटल कारोबारलाई अझ प्रभावकारी बनाउन हामी नयाँ प्रविधिहरू अपनाउनेछौं।”
फोनपेको लोकप्रियताको कारण
फोनपे डिजिटल भुक्तानी सेवा प्रदायकमध्ये अग्रणी कम्पनी हो। यसको सफलता पछाडि निम्न कारणहरू छन्:
१.QR कोड भुक्तानीको सहजता – नेपालका हजारौं व्यापारिक संस्थान, सुपरमार्केट, होटल, रेस्टुरेन्ट तथा साना व्यवसायहरूले फोनपे क्युआर कोड स्वीकार गर्छन्।
२.भारतीय पर्यटकहरूको सहज पहुँच – भारतीय भुक्तानी प्रणालीसँग जोडिएको हुनाले भारतीय पर्यटकहरूले सिधै फोनपे क्युआर कोड स्क्यान गरी भुक्तानी गर्न सक्छन्।
३.बैंक तथा वित्तीय संस्थासँगको सहकार्य – नेपालका ५० भन्दा बढी बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू फोनपेसँग जडान छन्, जसले गर्दा रकम ट्रान्सफर तथा अन्य बैंकिङ कारोबार सजिलो हुन्छ।
४.मोबाइल एप सुविधाहरू – बिजुली, पानी, इन्टरनेट, मोबाइल रिचार्ज, टिकट बुकिङ लगायतका सेवा फोनपेमार्फत सहज रूपमा भुक्तानी गर्न सकिन्छ।
५.सुरक्षा र विश्वसनीयता – फोनपेले अत्याधुनिक साइबर सुरक्षा प्रणाली प्रयोग गर्छ, जसले गर्दा कारोबार सुरक्षित रहन्छ।
नेपालमा डिजिटल भुक्तानीको भविष्य
नेपाल राष्ट्र बैंकले नगदरहित कारोबारलाई प्रवर्द्धन गर्ने नीति लिइरहेको छ। सरकारको डिजिटल नेपाल योजनाअन्तर्गत, डिजिटल कारोबारको संख्या तीव्र रूपमा वृद्धि भइरहेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, आगामी २०२५ भित्र नेपालमा ५०% भन्दा बढी भुक्तानी डिजिटल माध्यमबाट हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। यसले आर्थिक कारोबारलाई पारदर्शी बनाउने, कर प्रणाली सुधार गर्ने, तथा देशको समग्र डिजिटल अर्थतन्त्रलाई प्रवर्द्धन गर्नेछ।
