वासिङ्टन। विश्वकै ठूला प्रविधि कम्पनीहरूमध्ये एक गुगलविरुद्ध अमेरिकामा चलिरहेको ऐतिहासिक एकाधिकार सम्बन्धी मुद्दाले प्रविधि क्षेत्रमै व्यापक हलचल ल्याएको छ।
तर यो मुद्दाको सम्भावित असर केवल गुगलमा मात्र सीमित नभई अन्य कम्पनीहरूमा पनि गहिरो प्रभाव पार्न थालेको छ। सोही सन्दर्भमा, खुला स्रोतको वेब ब्राउजर विकासकर्ता मोजिल्ला फायरफक्स पनि संकटमा परेको छ।
अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले गुगलको सर्च इञ्जिन व्यवसायमाथिको एकाधिकार तोड्नका लागि केही कठोर प्रस्तावहरू अघि सारेको छ। ती प्रस्तावहरूमा सबैभन्दा चासोको विषय बनेको छ।
गुगलले आफ्नो क्रोम ब्राउजर बिक्री गरेर छुट्याउनु पर्ने सिफारिस। यो कदम लागू भएमा सर्च इञ्जिनको बजारमा प्रतिस्पर्धा बढ्ने विश्वास गरिएको छ, तर यसले अप्रत्याशित रूपमा मोजिल्ला फायरफक्सजस्ता अन्य ब्राउजरहरूलाई पनि आर्थिक संकटमा पार्न सक्ने देखिएको छ।
गुगल-मोजिल्ला साझेदारीमाथि निर्भर फायरफक्स
फायरफक्स ब्राउजर हाल गुगलसँगको दीर्घकालीन साझेदारीमा आधारित छ, जसअन्तर्गत गुगल सर्च इञ्जिनलाई फायरफक्समा डिफल्ट सर्चको रुपमा राखिएको छ। यसबापत गुगलले मोजिल्लालाई ठूलो परिमाणमा भुक्तानी गर्ने गर्छ।
मोजिल्लाका प्रमुख वित्तीय अधिकारी एरिक म्यूलहाइमले शुक्रबार अदालतमा बयान दिँदै बताए अनुसार, फायरफक्सको कुल आम्दानीको करिब ८५ प्रतिशत यही सम्झौताबाट प्राप्त हुन्छ। साथै, मोजिल्लाको व्यावसायिक शाखा ‘Mozilla Corporation’ को ९० प्रतिशत नाफा समेत यही साझेदारीबाट निर्भर रहेको छ।
म्यूलहाइमले अदालतमा स्पष्ट रूपमा भने, “यदि गुगलबाट प्राप्त यो आम्दानीको स्रोत समाप्त भयो भने हामीले कम्पनीको धेरै हिस्सा कटौती गर्नुपर्ने हुन्छ, विशेषगरी इन्जिनियरिङ विभागमा, जसले फायरफक्सको विकास र गुणस्तरमा प्रत्यक्ष असर पार्नेछ।”
फायरफक्स बन्द हुने सम्भावना ?
विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि अमेरिकी अदालतले न्याय मन्त्रालयको प्रस्तावलाई स्वीकार गर्यो भने मोजिल्लाको आर्थिक आधार नै धराशायी हुन सक्छ। म्यूलहाइमका अनुसार यसले फायरफक्स ब्राउजरको गुणस्तरमा गिरावट ल्याउनेछ, प्रयोगकर्ताको संख्या घट्नेछ र अन्ततः फायरफक्स ब्राउजर पूर्ण रूपमा बन्द हुन सक्ने खतरा उत्पन्न हुनेछ।
गुगलको प्रतिक्रिया: पिचाईको चेतावनी
यता, गुगलका सीईओ सुन्दर पिचाईले पनि अदालतमा बयान दिएका छन्। उनले भने, “यदि हामीलाई क्रोम ब्राउजरबाट अलग गरियो भने गुगल सर्चको अस्तित्व नै संकटमा पर्न सक्छ।” उनले क्रोम र सर्चबीचको गहिरो अन्तरसम्बन्ध औंल्याउँदै, न्याय मन्त्रालयको प्रस्ताव अत्यन्त जोखिमपूर्ण भएको चेतावनी दिएका छन्।
प्रविधि क्षेत्रमा व्यापक असर
यो मुद्दा प्रविधि क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा कायम गर्नका लागि गरिएको ऐतिहासिक पहल मानिएको छ। तर यसको नतिजा अप्रत्याशित रूपमा साना तथा खुला स्रोतका कम्पनीहरूलाई बढी असर पार्ने सम्भावना देखिएको छ। यदि गुगललाई टुक्र्याउने निर्णय भयो भने केवल फायरफक्स मात्र होइन, अन्य तेस्रो पक्ष एप्स तथा सेवा प्रदायकहरू पनि प्रभावित हुनेछन्।
