Trending:

प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ हो : राष्ट्रपति पौडेल आज विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस, विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै ‘प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताबिना लोकतन्त्र पूर्ण हुँदैन’ – प्रविधिमन्त्री रेखा शर्मा नेपाल ‘आइटी हव’का रूपमा विकास हुँदैछ: रेखा शर्मा आइटी क्षेत्रलाई सरकारले प्राथमिकतामा राख्न जरुरी: अध्यक्ष ढकाल अब अनलाइनबाटै यसरी प्राप्त गर्न सकिन्छ सिंहदरवार प्रवेश पास नेपालमा डाटा सेन्टर स्थापना गर्न भारतीय कम्पनीसँग सम्झौता डीपफेक भिडियोविरुद्ध आमिरले दिए उजुरी ग्लोबल आईएमई बैंकद्वारा ‘पैसा आउने, थपेर पाउने’ योजना सार्वजनिक सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा सूचना प्रविधि क्षेत्रलाई विशेष महत्त्व दिन क्यान महासंघको माग कोमल बहादुर खत्री नेपाल टेलिकमको सञ्चालक सदस्यमा नियुक्त ‘आइएमई पे’मार्फत रेमिट्यान्समा ५०० सम्म बोनस पाइने आफ्नाका लागि रमाउन एनसेलको सन्देशमूलक फागु विशेष भिडियो ग्लोबल आइएमई बैंकको ग्रिन ड्राइभ योजना सार्वजनिक, ९.४९ प्रतिशतको स्थिर ब्याजदर पाँच वर्षमा ५ खर्ब बराबरको सफ्टवेयर निर्यात गर्नेगरी सरकारले आइटी क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिएको छ: अर्थमन्त्री पुन सरकारी जग्गा दुरुपयोगको विवरण इमेलबाट पठाउन सकिने टिकटक माथि प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने विधेयक अमेरिकी संसदबाट पारित सिंगो नेपाल फिल्म निर्माताहरुका लागि स्टुडियो हो: सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री ग्लोबल आइएमई बैंकको नयाँ एक्सटेन्सन काउन्टर ठमेलस्थित सरस्वती बहुमुखी क्याम्पसमा चैतदेखि अनलाइनबाट ट्रान्सक्रिप्ट दिने त्रिभुवन विश्वविद्यालयको तयारी एनसेल र ईएन्ड इन्टरनेसनलबीच उत्कृष्ट डिजिटल सेवा र ग्राहक अनुभव प्रदान गर्न समझदारी राप्ती प्रतिष्ठानमा सुरु भयो टोकन प्रणाली ग्लोबल आइएमई बैंकका ३५ शाखाद्वारा एकसाथ वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम आयोजना, चारहजार बढीको सहभागिता टिकटक खुला गर्ने इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनीहरूलाई प्राधिकरणले सोध्यो स्पष्टीकरण लुम्बिनी प्रदेशमा सूचना प्रबिधि मेला “TechConclave 2024” आयोजना गर्दै ‘कोड फर चेन्ज’ रेडियो कार्यक्रममार्फत चिनजान, विवाह गर्न दबाब दिएपछि हत्या एनसेल शेयर बिक्रीसम्बन्धी प्रतिवेदन मन्त्रिपरिषदमा अध्यागमन विभागले शुरु गर्‍यो ई.भिसा र अनलाइन भुक्तानी सेवा सूचना प्रविधिको प्रदर्शनी ‘एस पावर क्यान इन्फोटेक २०२४’ शुभारम्भ ग्लोबल आइएमई बैंकका ग्राहकलाई दराजमा १५ प्रतिशत छुट नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको अध्यक्ष बन्न २५ जनाले दिए आवेदन खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागद्वारा ल्याबरोटरी ईन्फर्मेसन म्यानेजमेन्ट सिष्टम (लिम्स) शुरुवात दूरसञ्चार प्राधिकरणको अध्यक्षका लागि आवेदन माग त्रिभुवन विमानस्थल भन्सारमा निःशुल्क इन्टरनेट चलाउन पाइने काटिएका लाइन जोड्ने प्राधिकरण सञ्चालक समितिको निर्णय चलचित्रसम्बन्धी विधेयक संसद्को आगामी अधिवेशनमा – मन्त्री शर्मा ग्लोबल रेमिटमार्फत पैसा पठाउँदा २५० रुपैयाँ क्यासब्याक स्वास्थ्य बिमा बोर्डका कर्मचारीहरूलाई कार्यालयमा सामाजिक सञ्जाल चलाउनमा रोक आइएमई पे र एजुकेशन पार्कबीच विद्यार्थीलाई छुट दिने सम्झौता टेरामक्स प्रणाली खरिदबारे अनुसन्धान गर्न अख्तियारलाई निर्देशन सरकारी कार्यालयहरूले सामाजिक सञ्जाल मार्फत सूचना सार्वजनिक गर्नु पर्ने आर्थिक समृद्धिका लागि डिजिटल रुपान्तरण अपरिहार्य : मन्त्री शर्मा साहु फरार भएपछि ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजन बन्द ग्लोबल आइएमई बैंकको न्यूनतम् ब्याजदर ९.९९% देखी विशेष घर कर्जा योजना डेढ वर्षभित्र नेपाललाई पूर्ण विद्युतीकरण घोषणाको तयारी भएको छ : प्रधानमन्त्री ग्लोबल आइएमई बैंक भिषा पेमेन्ट एक्सिलेन्स अवार्ड २०२३ बाट सम्मानित सीजी टेलिकमको लाइसेन्स खारेज अब ८ कक्षा माथिका विद्यार्थीले नेपाल टेलिकमको सिम पाउने ९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने ग्लोवल आईएमई बैंकको घोषणा अब फेसबुक प्रयोगकर्ताले इन्स्टाग्राममा मेसेज गर्न नपाउने
World News

साइबर सुरक्षा कसरी अपनाउन सकिन्छ?

३ भाद्र २०७९, शुक्रबार १०:४३

३ भदाै, काठमाडाैँ । अहिलेको डिजिटल संसारमा तपाईँ दैनिक इन्टरनेट प्रयोगकर्ता हुनुहुन्छ भने तपाइले पक्कै पनि आँफू ह्याकरहरूको नजरमा खासै महत्त्वपूर्ण सोच्नु हुँदैन होला। वास्तवमा, एउटा स्मार्ट ह्याकरको लागि भने तपाईँ अरू युजरभन्दा मन पर्ने सिकार बन्न सक्नु हुनेछ।

तपाईँ ह्याकरको नजरमा लक्षित गर्न सजिलो हुनुहुन्छ किनकि तपाईँको डिभाइसहरूमा निम्न-स्तर वा सम्झौता गरिएको साइबर सुरक्षामा राखिएको हुन सक्छ। तपाईँ ह्याकरहरूको लागि उपयोगी धेरै डेटा राखेको हुन सक्नुहुनेछ।

यस कारण तपाईँले पहिलो स्थानमा साइबर आक्रमण सुरक्षाको बारेमा किन ख्याल राख्नुपर्छ भनेर गुनासो गर्नु भन्दा यसबाट बच्न के कस्तो गर्न सकिन्छ त्यो बुझ्नु आवश्यक छ!

इन्टरनेट दुर्भावनापूर्ण खतरनाक लिङ्कहरू, स्क्यामहरू र भाइरसहरूले भरिएको ठाउँ बनेको छ। डेटा उल्लङ्घनहरू बारम्बार भइरहेका छन्, र अनविज्ञ प्रयोगकर्ताहरू पहिलेभन्दा बढी असुरक्षित छन्। जब एक क्लिकले हजारौँको मूल्यको डाटा गुमाउने सम्भावना हुन्छ, त्यस्तो समयमा सही रूपमा इन्टरनेटमा सुरक्षित हुन आवश्यकता पर्दछ। यसले सतर्क र सुरक्षित रहन मद्दत गर्न सक्छ।

यहाँ तपाईँहरूको लागि केही महत्त्वपूर्ण र प्रभावकारी साइबर सुरक्षा सुझावहरू छन् :

1. भिपिएनको प्रयोग

साइबर आक्रमणबाट सुरक्षित रहने भनेको नै आफ्नो बारेमा अनलाइनमा लुकेर बस्नु हो। यदि तपाइको डाटा नै ह्याकरले सिधै हेर्न नमिले पछि उनीहरूले तपाइको डाटासँग छेड छाड गर्न पाउँदैनन्।

त्यसको लागि तपाईँ अदृश्य जान सक्नुहुन्न तर तपाईँ निश्चित रूपमा आफ्नो अनलाइन पहिचान ढाक्न सक्नुहुनेछ। यसको लागि, तपाईँलाई केवल एउटा भिपिएन चाहिन्छ।

भिपिएन के हो बुझ्न यहाँ पढ्न सक्नु हुनेछ।

2. दुई-कारक प्रमाणीकरण प्रयोग

बलियो पासवर्ड हुनु महत्त्वपूर्ण छ। तर त्यत्ति नै आवश्यक दुई-कारक (Two factor) वा बहु-कारक प्रमाणीकरण हुनु अनिवार्य छ। यो विधिले सुरक्षा उपायहरूको दुई तहहरू प्रदान गर्दछ त्यसैले यदि ह्याकरले तपाईँको पासवर्डको सही अनुमान गर्न सक्यो भने तापनि तपाईँको खाता उल्लङ्घन भएको छैन भनेर सुनिश्चित गर्न अझै पनि एक अतिरिक्त सुरक्षा उपाय वा प्रक्रिया हुन्छ।

३. ब्राउजिङ बानीमा सुधार

यदि तपाईँ त्यहाँ सुरक्षित इन्टरनेट ब्राउजरहरू मध्ये एक प्रयोग गर्दै हुनुहुन्छ भने पनि तपाईँले अझै धेरै कुरामा ध्यान दिनु पर्दछ। सेफ ब्राउजर मात्र नभएर आफू इन्टरनेट चलाउँदा प्रयोग हुने वेबसाइट कस्तो छ पनि बुझ्नु आवश्यक छ। वेबसाइटहरू भ्रमण गर्दा तपाईँ विरलै वेबसाइट ठेगाना हेर्न सक्नुहुन्छ। त्यस कारण धेरैले यो प्रक्रिया वा सुझाव छुटाउँछन्। यो गर्न भने वास्तवमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो।

यदि तपाईँ यूआरएलमा एक नजर राख्नुहुन्छ भने तपाईँले लिङ्कको सुरुमा “HTTPS://” वा “HTTP://” देख्नुहुनेछ। ब्राउजिङ गर्दा तपाईँले ख्याल राख्नुपर्ने कुरा यही हो कि तपाइले “HTTPS://” भएका वेबसाइट मात्र प्रयोग गर्नु होस् ।

४. मोबाइल डिभाइस सुरक्षित राख्ने

तपाईँले केवल डेस्कटपमा सुरक्षा अपनाएर तपाइको सबै काम यही अन्त्य हुँदैन। तपाइको आफ्नो मोबाइल उपकरण मार्फत आफ्नो उपस्थिति सुरक्षित गर्ने बानी मा प्राप्त गर्न महत्त्वपूर्ण छ। बलियो पासवर्ड र बायोमेट्रिक सुविधाहरू प्रयोग गर्ने तथा ब्लुटुथ बन्द गर्ने लगायतका उपायहरू मोबाइल सुरक्षति राख्न उपयुक्त हुनेछन्। स्वचालित रूपमा कुनै पनि सार्वजनिक वाई-फाईमा कनेन्ट नगर्ने र सावधानीका साथ डाउनलोड गर्दा मोबाइल डिभाइस सुरक्षति हुन्छ।

५. डाटा ब्याक-अप

आजकल सबैको लागि आफ्नो बहुमूल्य सम्पत्ति सबै फोनको ग्यालरीमा हुन्छ। त्यही नै सबै हाम्रो सम्झना देखि क्रियाकलाप रेकर्ड हुन्छ। यसलाई भौतिक स्थान र बादलमा ब्याक अप गर्नु आवश्यक छ। केही गरेर ह्याकरले गर्दा तपाइको डाटा हरायो भने तपाइले फिर्ता पाउन अप्ठ्यारो हुन्छ। त्यही भएर रिकभरी उपकरणको लागी यसलाई ब्याक अप गर्नुहोस्।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?